Clark Leonard HULL Kimdir?

Hull

 HULL, Clark Leonard (1884-1952) güdülenme mekanizmalarını vurgulayan davranışçı öğrenme kuramı ve psikolojiye getirdiği matematiksel yaklaşımı ile tanınan ABD’li psikolog.

New York Eyaleti’nin Akron kentinde doğdu. Connecticut Eyaleti’nin New Haven kentinde öldü. Michigan Üniversitesi’ni bitirip 1918’de doktora derecesini aldığı Wisconsin Üniversitesi’nde öğretim üyeliğine başladı. 1929’da, Yale üniversitesi’ne bağlı İnsan İlişkileri Enstitüsü’nde üstlendiği araştırma profesörlüğünü ölünceye dek sürdürdü.

İlk araştırmalarını hipnotizma ve yetenek testleri üzerinde gerçekleştirdi. Yale’deki çalışmalarında ise öğrenme mekanizmalarına ağırlık verdi. O yıllarda ABD’de öğrenme kuramları, birbirinden farklı iki temel yaklaşıma dayanıyordu. Bunlardan biri, J.B. Watson’un öncülüğünü yaptığı ve E. R. Guthrie’nin katkıda bulunduğu davranışçı kuramdı. Öğrenmede önemli bir etken olan bilinç, metafizik bir olgu olduğu gerekçesiyle bu kuramcılarca yadsınıyor; uyaran-tepki (etki-tepki) zincirine dayalı mekanik bir öğrenme kuramı psikolojinin temel taşı olarak benimseniyordu. Tolman’ın öncülük ettiği ikinci yaklaşımı savunanlar ise yalnızca insanlarda değil; basit organizmalarda bile öğrenmenin bilişsel yanını vurgulayarak organizmaların davranışını “beklenti”, “bilişsel plan” gibi davranışçı kuramcıların tümüyle dışladığı kavramlarla açıklıyorlardı. Bundan da önemlisi, davranışçı yaklaşımcılar, öğrenme ve performans arasında bir fark görmezken, Tolman, gizli öğrenme olgusunu ortaya çıkarmış; organizmanın öğrendiği ile bunun davranışa yansımasının farklı olduğunu ve değişik koşullarda gerçekleştiğini kanıtlamıştı. Davranışı yönlendiren güç olarak da geliştirdiği öğrenme kuramında seçmeci davranarak Pavlov’un koşullama mekanizmasını Thorndike’ın öğrenmede pekiştirmeyi (bir tür ödünü) vurgulayan görüşüyle birleştirdi. Davranışı yönlendiren güç olarak da Freud’un psikodinamik kuramındaki güdüleme mekanizmasını dürtüler olarak davranışçı bir kalıba soktu. Bu ortamda Hull, geliştirdiği kendi kuramında psikolojik olguların da Darwin’in doğal ayıklama ilkesine uyduğunu vurguladı. Davranışların birbirini izleyen uyaran-tepki zincirlerinden oluştuğunu; bu zincirleri izleyen pekiştirenlerin de bütün davranışın düzenli olarak gerçekleşmesini sağladığını savundu. Organizma düzeyinde bir ereksel yapıya sahipmiş gibi görünen davranışın bütünselliğini, pek çok deneyden sonra ortaya çıkardığı parametrelerle açıklamaya çalıştı. Pekiştiricilerin nicelik ve niteliğinin davranış zincirindeki halkaları nasıl etkilediğini betimledi. İnsan da içinde olmak üzere organizmaların davranışlarını uyaran-tepki yasasına uygun olarak öğrenilmiş alışkanlıkların gene pekiştiricilerle belirlenen aşama sıralı yapısıyla açıkladı.

Çalışmalarında matematiksel-tümdengelimsel bir yöntemle öğrenme mekanizmalarını açıklamak için gerekliliğine inandığı, örneğin, tepki gizilgücü, davranışı ketleyen etkenler, güdülmeye nicel değer katan gereksinimler gibi çok sayıdaki parametreyi olanak ölçüsünde iyi denetlenmiş deneylerle gözler önüne sermeye çaba gösterdi. Onun için yalın deneyler tasarladı ve fare, güvercin gibi denekleri yeğledi. Aynı nedenle insanlarla gerçekleştirdiği deneylerde de anlamsız hecelerden oluşan listelerin ezberlenmesi gibi, içeriğin önemli olmadığı konuları inceledi. Sonuçta, geliştirdiği oldukça karmaşık, matematiksel modelleri, değişik ruhsal olgulara uyguladı. Onun bu çalışmaları, 1940-1960 arasında özellikle ABD’deki öğrenme kuramlarını etkiledi; yetiştirdiği öğrenciler, ülkesindeki akademik psikolojinim önde gelen kuramcıları arasına girdi. Watson’ın ve Skinner’ın davranışçı yaklaşımları, 1960’lardan sonra güç yitirmeye başlayınca Hull’ın katkıları da ikinci plana itildi. Ancak, matematiksel yaklaşımı, basit organizmaların öğrenme modellerinin incelenmesinde etkisini sürdürdü. Birçok kuramcı, yine de Hull’ın kuramsal psikolojiye kalıcı katkı sağladığı görüşündedir.

Başlıca eserleri:

Aptitude Testing, 1928 (Yetenek Testi); Hypnosis and Suggestibility, 1933 (Hipnotizma ve telkine Yatkınlık); Principles of Behavior, 1943 (Davranışın İlkeleri); A Behavior System, 1952 (Bir Davranış Siatemi).

Yazar: admin

Beybut.com yöneticisi ve yazarı. 17 Ocak 1980'de doğdu. Uluslar arası ilişkiler ve siyaset bilimi, Türkçe öğretmenliği eğitim aldı. 1995 yılından beri, özellikle yazılım konusunda profesyonel çalışmalarda bulundu. Pascal, Delphi, Php, sunucu güvenliği ve optimizasyonu, Seo alanlarında çalışmalar yürüttü. Yerel gazetelerde köşe yazarlığı yaptı. Yazın yaşamına dair yarışmalarda birçok ödül kazandı. Şiir, tarih, psikoloji, felsefe ve siyaset bilimi özel ilgi alanları.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir