Ethem Nejat’ın Yolu Türkçülükten Sosyalizme

Ethem Nejat

Ethem Nejat, 1887-1921, II. Meşrutiyet döneminde eğitimin çağdaşlaştırılmasına katkıda bulunan Türk eğitimci.

İstanbul’da doğdu; Trabzon yakınlarında öldü. II. Abdülhamit’in padişahlığı sırasında İttihat ve Terakki Cemiyeti ile ilişki kurdu. Baskı yüzünden yurt dışına kaçmak zorunda kaldı. II. Meşrutiyet ilan edilince yurda döndü. Manastır, Bursa ve İzmir öğretmen okullarında müdürlük, maarif müdürlüğü görevlerinde bulundu.

Türkçülük görüşünü benimsedi ve Türklük Nedir ve Terbiye Yolları adlı kitabı yazdı. Şurâ-yı Ümmet, Siper-i Saika, Ulûm-ı İçtimaiye ve İktisadiye, Say ve Amel ve Türk Yurdu dergilerinde eğitim, öğretmen yetiştirme, ilköğretimin yeniden düzenlenmesi ve sosyoloji konularında birçok yazı yazdı. Terbiyevi Yeni Fikir adıyla bir eğitim dergisi çıkardı. Türkiye’de yayımlanan ilk sosyoloji kitaplarından biri, Ethem Nejat’ın 1913’te yayımlanan Tekâmül ve Kanunları adlı kitabıdır.

I. Dünya Savaşı yıllarında Eskişehir Maarif Müdürü iken gönüllü askerlik yaptı. 1918’de Ethem Nejat’ı Maarif Nazırlığı, inceleler yapması için Almanya’ya gönderdi. Berlin’de Türkiye İşçi ve Çiftçi Fırkası’nı kurmuş olan ve Kurtuluş adlı bir dergi çıkaran Türk aydınlarıyla tanıştı ve sosyalizm düşüncesini benimsedi. Spartakistlerin önderlik ettiği işçi eylemlerinde yer aldı. 1919’da İstanbul’a döndüğünde, o yıl kurulan Türkiye İşçi ve Çiftçi Sosyalist Partisi’ne girdi ve aynı yıl yapılan seçimlerde partinin İstanbul adayı oldu. Bir süre sonra da Türkiye Komünist Fırkası’na girdi. Eylül 1920’de Bakû’da düzenlenen Şark Milletleri Kurultayı’na katıldı. Aynı tarihte yine Bakû’da toplanan Türkiye Komünist Partisi (TKP) I. Kongresi’ne delege seçildi. Türkiye’deki bütün sosyalist grupların bir partide birleşmesi için Hilmi oğlu Hakkı ile birlikte kongreye sunduğu öneri kabul edildi. Aynı kongrede TKP merkez komitesi üyesi ve parti genel sekreteri oldu. Kısa bir süre sonra, Kurtuluş Savaşı’nı desteklemek ve TKP’yi Türkiye’de örgütlemek için TKP genel başkanı Mustafa Suphi ile birlikte Kars’a gitti. Oradan Ankara’ya geçmelerine izin verilmeyince arkadaşlarıyla birlikte Trabzon’a geçti. Bakû’ya dönmek için bindikleri motorda, Mustafa Suphi ve 13 arkadaşıyla birlikte öldürüldü.

Ethem Nejat’ın Başlıca Eserleri

Tekâmül ve Kanunları, 1913; Terbiye-i İptidaiye Islahatı. 1915; Türklük Nedir ve Terbiye Yolları.

Yazar: admin

Beybut.com yöneticisi ve yazarı. 17 Ocak 1980'de doğdu. Uluslar arası ilişkiler ve siyaset bilimi, Türkçe öğretmenliği eğitim aldı. 1995 yılından beri, özellikle yazılım konusunda profesyonel çalışmalarda bulundu. Pascal, Delphi, Php, sunucu güvenliği ve optimizasyonu, Seo alanlarında çalışmalar yürüttü. Yerel gazetelerde köşe yazarlığı yaptı. Yazın yaşamına dair yarışmalarda birçok ödül kazandı. Şiir, tarih, psikoloji, felsefe ve siyaset bilimi özel ilgi alanları.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir