Anne-Baba Ölümünün Çocuk Üzerindeki Etkileri

Anne ya da babanın ya da her ikisinin ölümünün, çocuk için yaratacağı sorunlar ve bunun etkileriyle baş etme yollar üzerine.

Anne ya da babayı yitirmeyi farklı yaşlardaki çocuklar, farklı algılıyorlar. Dört beş yaşına dek çocuk, daha çok anneye bağımlı olduğu için bu yaşlarda babanın yitirilişini çok yoğun biçimde duyumsamıyor. İlköğretim yıllarında ise babayı yitirmek, çocuğa daha çok acı veriyor. Anneyi yitirmek ise çocukluğun her döneminde çocuğu derinden sarsıyor. Altından kalkabileceği gerçekleri anne babanın, çocuğundan gizlememesi; çocuğa ölümü de anlatması gerekiyor. Bu görevi, geriye kalan eş; o da ölmüşse çocuğun bir yakını yapmalıdır. Bu acı gerçek, çocuğun anlayabileceği, kabul edebileceği bir dil ve söylemle anlatılarak çocukta ölüm kavramı oluşturulmalıdır. Örneğin, okul öncesi yaştaki çocuğa “Annen (ya da baban) uzun bir yolculuğa çıktı ve bu yolculuktan dönmeyecek; ama biz ileride onunla buluşacağız.” denilebileceği belirtiliyor. “Bir gün hepimiz öleceğiz.” gibi sözler ise çocuğu derinden sarsıyor. Çocuğa ölümü anlatan kişinin sakin olması, çocuğun da ölümü öyle karşılamasına yardımcı oluyor. Ölüm acısına, sevgi ve güven gereksinimi yeterince karşılanan çocuk daha kolay katlanıyor. Ancak bu konuda aşırılığa kaçmamak, disiplini gevşetmemeye dikkat etmek gerekiyor. Geride kalan eşin, her engeli göğüsleyerek çocuğunun kaliteli birliktelik gereksinimini karşılaması, büyük bir önem taşıyor. Nitelikli bir duygu alışverişi, çocuğun bu dönemi kolay atlatmasını sağlıyor.

Çocuk, kişilik özelliklerinin yüzde 30-40’ını anne babasından genler aracılığıyla alırken yüzde 60-70’ini de model aldığı kişilerden öğrenme yoluyla kazanıyor. İlk rol model kız çocuğu için anne; erkek çocuğu için de babadır. O nedenle bunların yitirilişi, önemli bir sorun yaratıyor. Babayı yitiren çocuğun anneyi; anneyi yitiren çocuğun da babayı rol model seçmesi önemli sakıncalar doğurduğu için kız çocuğunun bu gereksinimi teyze, hala, abla; erkek çocuğunun da dayı, amca, ağabey gibi yakınlarınca karşılanması en doğru seçim olarak niteleniyor.