Okul Korkusu, Okul Fobisi ve Çözüm Yolları

Okul korkusu, okul fobisi (school phobia), okula gitmek istememe ve bu isteksizliğini çeşitli bedensel ve ruhsal tepkilerle ortaya koyma; okul yılgısı.

Okul Korkusunun Nedenleri

Okula başlamadan önce, çocuğa okulla, öğretmenle ilgili korkutucu olaylar anlatılmış ya da duyurulmuşsa, bu anlatım ve duyumlar, çocukta okula karşı bir korku oluşturuyor. Okulda göz dağı ile, şiddetle karşılaşan ya da başka birine şiddet uygulandığına tanık olan, bu tür bir uygulamanın yapıldığını duyan çocuk da okul korkusu geliştirebiliyor. Ancak, araştırmalar, okul korkularının çoğunun okuldan değil, evden kaynaklandığını gösteriyor. Bu korkulardan birinin kaynağını çocuğun, annesine aşırı bağımlılığı oluşturuyor.

Okul öncesinden başlayarak kendini yönetmeye, kendi sorunlarını kendi başına çözmeye alıştırılmayan çocuk, okul çağı geldiğinde okula gitmek istemiyor. Böyle bir soruna yol açmış olan anne baba, olaya soğukkanlılıkla yaklaşmalı; gerekirse bir süre, çocuğu okula anne götürmelidir.

Okul korkusu, kimi kez de anneyi ya da babayı yitirme korkusuna dayanabiliyor. Anne ya da babasının evden ayrılacağı, hastalanacağı, öleceği yönünde korkular geliştirmiş olan çocuklar da okula gitmek istemiyorlar. Çocuk, anne babasının kavgaları sırasında örneğin, babasının annesine vurduğuna, annesinin ağlayıp sızladığına tanık olmuş; ona babasının, “Çık git bu evden” dediğini; annesinin de “Ölmedim ki kurtulayım senin elinden” biçiminde konuştuğunu duymuş; ardından da annesi hastalanıp yatağa düşmüşse, çocuk, “Annem ölecek” korkusunu yaşamaya başlıyor. Okula gittiğinde, annesinin öleceğinden korkuyor. Anne babanın seviştiğini, cinsel ilişkilerini gören ve bunu babasının annesine saldırısı olarak yorumlayan çocuklarda da anneyi yitirme korkusu gelişebiliyor. Gördüğü ya da duyduğu bu tür olay ve olguların etkisiyle çocuk, annesinin evden ayrılacağı ya da öleceği; babasının, annesini öldüreceği; kendisinin annesiz kalacağı korkusuna kapılıyor. Bu görüp duyduklarından sonra annesi bir de hastalanıp hastaneye kaldırılırsa korkusu büsbütün artıyor. Bu nedenle de çocuk, annesinden ayrılıp okula gitmek istemiyor. Ayrıca, anne-çocuk anlaşmazlıkları sırasında annenin sergilediği yanlış tutumlar da bu tür bir korkunun oluşmasına yol açabiliyor. Anne, çocuğuyla tartışırken, ona öfkeyle , “Ölsem de kurtulsam senden” gibi sözler söylediğinde, bu sözler çocukta suçluluk duygusu ve korku yaratıyor. Bunu izleyen zaman içinde annesi, yatacak kadar hastalanmak bir yana, azıcık rahatsızlansa bile çocuk, “Annem ölecek” diye korkuyor. Bu ölüme ise kendisinin neden olacağı yorumunu yapıyor. Bu tür korku ve kaygılar da çocuğu, annesinden ayrılarak okula gitmekten alıkoyuyor. Onun yanında olunca, onu ölmekten kurtaracağını düşünüyor.

Okul Korkusunu Yenmede Çözüm Yolları

Okul korkusu ile karşılaşıldığında anne babaya düşen görev, konuyu öğretmene de anlatarak, çocuğu mutlaka okula göndermek ya da götürmektir. Bu çocuklara yapılacak en iyi yardım ise onun sıkıntılarını anlayışla karşılamak ve anne baba olarak, öğretmen olarak onu desteklemek, onun yanında olduklarını ona duyumsatmaktır. Bunun yanı sıra da anne-baba, anne-çocuk ve baba-çocuk ilişkileri gözden geçirilip, varsa, aksaklıklar düzeltilmelidir. Bütün uğraşmalara karşın düzelme olmazsa bir psikoloğa ya da çocuk psikiyatristine başvurulmalıdır.