Kuruntular ve Kuruntu Çeşitleri

kuruntular

Kuruntu, gerçeklere ters düşen çıkarsamalara, yorumlara dayanan; inandırıcı, uygun, herkesçe yeterli gibi görünen; tersine kanıtlara karşın inatla korunan ve kişinin içinde yaşadığı kültürün ya da alt kültürün inanç sisteminin bir parçası olmayan yanlış, yersiz inançlardır.

Bir deri bir kemik kalan iştah yitimi hastasının, şişman olduğuna ve fazla kilolardan kurtulması gerektiğine inanması, kuruntuya iyi bir örnek oluşturuyor. Bir kişinin, başkalarına ilgi gösteren eşini kıskanması normal iken, yalnızca pencereden dışarı bakan eşinin birisiyle işaretleştiğini düşünmesi, kuruntu özelliği taşıyor. Kuruntu; şizofreni, paranoya, manik-depresif psikoz, depresyon, organsal bozukluklar, madde kullanımına bağlı hastalıklar, epilepsi, obsesif kompulsif kişilik bozuklukları ile öbür kimi psikolojik bozukluklarda gözlemlenen ve her zaman, normal davranıştan kolaylıkla ayırt edilemeyen yanlış, yersiz inançlar, sanrı ya da yanılsama ile karıştırılmamalıdır.

Görkemlilik Kuruntusu

Görkemlilik kuruntusu, kibirKişinin, özel yetenekleri olduğuna; herkesten zeki olduğuna; büyük bir güce, değere, bilgiye sahip olduğuna; ünlü insanlarla ya da tanrı ile özel ilişki kurduğuna; tanrının kendisini özel bir görevle dünyaya gönderdiğine; insanların duygu ve düşüncelerini okuyabildiğine inanan kişinin yaşadığı kuruntu; büyüklük sabuklaması. Bu özelliklere sahip olduğuna inanmanın sonucu olarak kişi, örneğin, büyük bir önder, insanlığın tek kurtarıcısı, Mesih olduğunu; Peygamberin ya da Cengiz Han’ın soyundan geldiğini söylüyor. Ya da evlatlık alındığını; ama asıl anne babasının imparator, soylu birileri olduğunu öne sürüyor. Kişinin suçluluk ve güvensizlik duygularına tepki olarak bilinçdışında geliştirdiği düşünülen bu tür kuruntular, paranoid şizofrenide geçici ve karışık biçimde; genel felçte ise daha örüntülenmiş ve inatçı olarak ortaya çıkıyor.

Suçluluk Kuruntusu

Suçluluk kuruntusuKişinin varlığı ya da durumu ile ailesine, yakınlarına yıkım getirdiği; yaşadığı rahatsızlıkların bu nedenle ona verilmiş bir ceza olduğu yolundaki inancı. Kişi, bazen bu duygularını normal suçluluk duygusuna göre çok abarttığını düşünüyor. Daha aşırı durumlarda ise büyük bir günah, suç işlediğine, dünyaya yıkım getirdiğine; doğal afetlere, kıtlığa, savaşlara ve benzerlerine neden olduğuna; cezayı, dahası ölümü, cehennem ateşini hak ettiğine inanıyor. Genellikle depresif ruh durumu ile birlikte ortaya çıkan ve düşmanca tutumlarla isteklerden kaynaklandığına inanılan bu kuruntulara sıkça yoğun cezalandırılma korkuları da eşlik ediyor.

Referans Kuruntusu

Kişinin, yakın çevresindeki insanların, nesnelerin ya da olayların kendisiyle olağandışı ölçüde anlamlı bir ilişkisi olduğuna inanması. Kişi, örneğin, insanların kendisi hakkında konuştuklarını, dedikodu ettiğini; radyo programlarının, televizyondaki filmlerin, haberlerin ya da gazetelerin kendinden söz ettiğini ileri sürüyor. Hemen her olayı; örneğin, yol işaretlerini, reklam afişindeki yazıları, televizyon sunucusunun sözlerini kendisine yönelik gizli bir ileti gibi, gizli bir anlamı varmış gibi yorumluyor. Genellikle olumsuz, aşağılayıcı olan; ancak içeriğinde görkemlilik öğeleri de bulunabilen bu kuruntular, paranoid şizofrenide sıklıkla görülüyor.

Zulüm veya İzlenme Kuruntusu

Referans kuruntusuKişinin, bir insanın, kurumun, örgütün, gücün ve benzerlerinin ona saldırdığına, onu izlediğine, cezalandırdığına, kandırdığına, ona tuzak kurduğuna, ününe gölge düşürdüğüne, hastalanmasına yol açtığına, onu öldürmeye çalıştığına ve benzerlerine inanmasıyla tanımlanan bir kuruntu. Şizofrenide sıklıkla görülen ve belli insanların ona zarar vermeye çalıştığına ilişkin dolaysız bir inançtan, her tür ayrıntıdan ve casusluk öyküsünden oluşan karmaşık bir inanca dek geniş bir yelpazeyi içeren bu kuruntunun, kişinin suçluluk duygularından ve kendine ilişkin hoşnutsuzluğundan kaynaklandığına inanılıyor.

Sistemli Kuruntu

Son derece gelişkin, yüzeysel açıdan tutarlı, inatçı ve değiştirilmesi zor bir inanç. Kişi, ortada bu konularda tek somut bir ipucu yokken, örneğin CIA’nın, mafyanın ve benzerlerinin kendisini izlediğine; birilerinin ona tuzak kurduğuna, ona karşı işbirliği yaptığına; uzmanlık sınavını başaramayan bir hekim, yetkili kurulun kendisine tuzak kurduğuna inanıyor ve toplumsal, mesleksel yaşamındaki başarısızlıkların ya da sorunların tümünü söz konusu tuzağa bağlıyor. Bu tür kuruntular, özellikle paranoid olaylarda görülüyor ve sabuklamada gözlenen geçici, bölük pörçük kuruntularla karşıtlık gösteriyor.

Yardım Kuruntusu

Bir kişinin ya da bir kurum, güç, varlık ve benzerlerinin ona yardım etmeye çalıştığı inancını belirten kuruntu. Referans kuruntusu olarak dile getirilen yaşantılara bir açıklama olarak gelişebilen bu kuruntu, başkalarının ona yardım ettiğine ya da meleklerin, tanrısal güçlerin, yazgının, yaşamdaki her şeyi onun iyiliğine olacak biçimde denetlediğine inanma olarak ortaya çıkabiliyor.

Dini Kuruntular

Günah işleme, lanetlenme kuruntuları; kişinin kendini tüm hastalıkları iyileştirip insanlığın tümünü kurtarma gücüne sahip bir kurtarıcı olarak gördüğü görkemlilik düşünceleri; İsa’yı döl yatağına düşürmek için Meryem’lere tecavüz etme gibi dinsel inançlarla ilgili kuruntular.

Yazar: admin

Beybut.com yöneticisi ve yazarı. 17 Ocak 1980'de doğdu. Uluslar arası ilişkiler ve siyaset bilimi, Türkçe öğretmenliği eğitim aldı. 1995 yılından beri, özellikle yazılım konusunda profesyonel çalışmalarda bulundu. Pascal, Delphi, Php, sunucu güvenliği ve optimizasyonu, Seo alanlarında çalışmalar yürüttü. Yerel gazetelerde köşe yazarlığı yaptı. Yazın yaşamına dair yarışmalarda birçok ödül kazandı. Şiir, tarih, psikoloji, felsefe ve siyaset bilimi özel ilgi alanları.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir