Manik Depresif (Bipolar Bozukluk) Tedavisi

manik depresif bipolar kadın

Manik depresif hastalığın (bipolar bozukluk) tedavisinde iki hedef vardır: Hastalık dönemlerinin tedavisi, Hastalık dönemi düzeldikten sonra tekrarlamaları önlemeye yönelik koruyucu tedavi.

Mani dönemlerinin tedavisinde genellikle şizofreni ilaçları kullanılır. Manide, şizofreni belirtilerinin görülebileceğini yukarıda belirtmiştik. Şizofreni belirtileri görülmese bile, şizofreni ilaçları bu hastalar için de faydalıdır. Şizofreni ilaçlarının özelliği, mani atağı sırasında beyinde fazla miktarda üretilen dopamin hormonunun etkisini azaltmaktır.

Manik atağın ayakta tedavisi çok zordur. Hastanın genellikle hastaneye yatırılması gerekir. İlaç kullanan hasta genellikle 2-4 hafta içinde tam veya tama yakın düzelme gösterir.

Mani atağının çok ağır olduğu veya ilaçlarla düzelmediği durumlarda, halk arasında ‘şok tedavisi’ veya ‘elektroşok tedavisi’ olarak bilinen elektrokonvülsif tedavi (EKT) uygulanır.

Depresyon dönemlerinin tedavisinde antidepresan ilaçlar şüphesiz etkilidir. Ancak antidepresanların en ciddi yan etkilerinden biri maniye yol açmalarıdır. Hele manik depresif hastalıkta bu risk oldukça yüksektir. Bu yüzden manik depresif hastalığın depresyon döneminde antidepresan ilaçlardan mümkün olduğu kadar uzak durulur, ancak çok mecbur kalınırsa bu ilaçlar kişiye reçete edilir. Hastaya ya koruyucu tedaviden kullanılan (aşağıda bahsedilecek olan) ilaçlar verilir (bunlar depresyonun düzelmesini de sağlar) ya ilaçsız tedavi (yani psikoterapi) uygulanır ya da elektroşok tedavisi yapılır. Depresyon ağır değilse, hasta hastaneye yatırılmadan da düzelebilir.

Bipolar bozuklukta (manik depresif hastalık, iki uçlu duygulanım bozukluğu veya bipolar bozukluk diye de anılır) asıl kritik nokta koruyucu tedavidir. Çünkü ataklar geçici tabiattadır, ama tekrarlama riski her zaman vardır.

manik depresif bipolar kadın
Bipolar bozukluğun koruyucu tedavisinde kullanılan ilaçlara ‘duygudurumu düzenleyicileri’ adı verilmektedir. Bu amaçla en çok başvurulan ilaç, 107 elementten biri olan lityumdur. Ama son yıllarda bazı epilepsi (sara) ilaçlarının da (karbamazepin, valproik asit, lamotrijin gibi) manik depresif hastalığın tedavisinde etkili olduğu anlaşılmıştır.

Koruyucu tedaviyle atak sıklığı azaltılır, hasta tekrar mani veya depresyon geçirse bile bunların hafif olması ve kısa sürmesi sağlanır. Bazı hastalar ömürleri boyunca bir daha hiç hastalık atağına yakalanmazlar.

Hasta ömür boyu ilaç kullanmaya mecbur mudur? Böyle bir mecburiyet yoktur. Koruyucu tedavi iki ila beş yıl sürdürülür, hasta bu sırada yeni bir atak geçirmezse ilaç kesilir. Bu süre içinde atak tekrarlanırsa, daha uzun süre ilaç kullanımına devam edilir.

Hastaların küçük bir bölümü, ne yapılırsa yapılsın, sık sık atak yaşarlar. Ancak yeni tedavi yöntemleri bu hastaların acısını hafifletmekte, ümitlerini canlı tutmaktadır.

bipolar bozukluk

Manik Depresif Tedavi Edilmezse Ne Olur?

  1. Mani dönemleri sık sık tekrarlanır. Aşırı para harcama, aşırı riskli iş yatırımları, büyük maddi kayıplar yaşanır. Eğer mani geçiren hasta hemen hastaneye yatırılmazsa, sosyal çevre, taşkın davranışlara şahit olur, kişi tamamen gelip geçici bir hastalık yüzünden itibar kaybına uğrar.
  2. Depresyon dönemleri sık sık tekrarlanır. Bunlar insanın büyük acı çektiği dönemlerdir. Depresyon geçiren kişinin iş verimi düşer, hasta, ailesine karşı sorumluluklarını yeterince yerine getiremez, hatta bazen hiçbir şey yapamaz hale gelir.
  3. Hasta mani döneminde artan cesareti yüzünden, depresyon döneminde ise acısını hafifletmek niyetiyle alkole ve uyuşturucu maddelere yönelebilir. Bu maddelerin kullanımı hastalığın tedavisini iyice zorlaştırır.
  4. Manik depresif hastaların %20’si intihar ederek hayatına son verir. İntihar tehlikesinin en yüksek olduğu durum, manik depresif hastalıktır. Tedavi sadece kişinin acısını hafifletmekle, iş performansını ve sosyal becerilerini yükseltmekle kalmaz, ölüm riskini de azaltır.
Zeynep hakkında 25 makale
1984 yılında Sinop'ta doğdum. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Psikoloji Bölümü'nü bitirdim. İngilizce, Almanca ve Türkçe biliyor; bu dilleri aktif olarak kullanıyorum. Tuna, Metin ve Name adında üç güzel çocuğum var. Uzman psikologluk kariyerimle birlikte hem anneliğe hem de beybut.com'da yazmaya devam ediyorum. Yazılarımda annelik ve bebek bakımı, psikoloji ve yabancı dil öğrenimiyle ilgili harika bilgiler ve ipuçları bulacaksınız.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*