Osmanlı’da ve Türkiye’de İsyanlar, Darbeler, Muhtıralar

Osmanlı'da ve Türkiye'de İsyanlar, Darbeler, Muhtıralar

Osmanlı’da ve Türkiye Cumhuriyeti’nde meydana gelen isyanlar, darbeler, darbe girişimleri ve muhtıralar, 14. yüzyıldan günümüze dek, aşağıdaki 30 özgün sorunun konusunu oluşturuyor.

Yaşadığımız süreci de göz önünde bulundurursak KPSS Genel Kültür bölümünde tarih ve güncel soruları arasında bu konularla ilgili iki soruyla karşılaşmamız şaşırtıcı olmayacak. Soruları, daima yaptığım gibi, kaynakça bölümündeki güvenilir kaynaklardan hazırladım. Bilgiyi ölçme amaçlı bu soruları, her şıkkıyla birlikte, irdelediğinizde KPSS ve benzeri sınavlarda çıkacak soruları kolayca doğru yanıtlayabileceğinizi düşünüyorum.

Testin tüm hakları Beybut.com’a aittir. Başarılar dilerim.

Osmanlı’da ve Türkiye’de İsyanlar, Darbeler, Darbe Girişimleri ve Muhtıralar Testi

  1. Yeniçeri ocağı kaldırılarak yerine Nizam-ı Cedit ordusu kurulmuştur.
    Aşağıdaki isyanlardan hangisi hem Nizam-ı Cedit’e karşı hem de taht değişikliğine neden olan isyandır?
    A) 2. Edirne Olayı
    B) Selimiye Camii Olayı
    C) Kabakçı Mustafa İsyanı
    D) 31 Mart Olayı
    E) Banat İsyanı
  2. 30 Mayıs 1876’da Yeni Osmanlılar Cemiyeti  başkanı Mithat Paşa önderliğinde padişaha darbe yapılmış; böylece taht değişikliğine gidilmiştir. Ancak yeni padişahın sağlık durumu bozuk olduğundan bu darbeden yaklaşık 3 ay sonra yine taht değişikliği yapılmıştır.
    Yukarıda söz edilen taht değişikliklerinde bahsedilen padişahlar sırasıyla hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?
    A) Abdülmecid – Abdülaziz – 5. Murat
    B) Abdülaziz – 5. Murat – Abdülmecid
    C) 5. Murat – Abdülmecid – Abdülaziz
    D) Abdülaziz – 5. Murat – 2. Abdülhamid
    E) Abdülaziz – 5. Mehmet – 2. Abdülhamid
  3. 31 Mart Olayı 2. Meşrutiyet’in ilanından sonra yönetime karşı yapılan askeri-dini içerikli bir kalkışmadır. 13 Nisan 1909’da başlayan isyan Hareket Ordusu tarafından bastırılmış, 2. Abdülhamid tahttan indirilerek yerine 5. Mehmet Reşad getirilmiştir. 31 Mart Olayı’nda ölenlerin anısına İstanbul’un Şişli ilçesinde 1909-1911 yılları arasında bir anıt inşa edilmiştir. Osmanlı’da özgürlük girişimini temsil eden bu anıt havaya ateş eden bir top şeklinde ve İstanbul’da Osmanlı döneminde inşa edilmiş ilk ulusal anıttır.
    Yukarıda anlatılan anıtın adı nedir?
    A) Abide-i Hürriyet
    B) Taksim Anıtı
    C) Burmalı Sütun
    D) Sultanahmet Dikilitaş
    E) Zafer Anıtı
  4. Aşağıdakilerden hangisi 15-18 Kasım 1808 tarihlerinde Alemdar Mustafa Paşa’ya karşı yeniçerilerin başlattığı isyan olan Alemdar Vakası’nın sonuçlarından biri değildir?
    A) Yenilik hareketleri bir süreliğine durmuştur.
    B) Sekban-ı Cedid ordusu dağıtılmıştır.
    C) Alemdar Mustafa Paşa hayatını kaybetmiştir.
    D) Ayanların siyasal gücü kırılmıştır.
    E) IV. Mustafa yerine 2. Mahmut tahta çıkarılmıştır.
  5. Aşağıdaki isyanlardan hangisi bir halk ihtilali özelliği taşımaktadır?
    A) Atmeydanı Olayı
    B) Atçalı Kel Mehmet Efe İsyanı
    C) Canberdi Gazali İsyanı
    D) Çınar Olayı
    E)  Düzmece Mustafa İsyanı
  6. Ali Suavi’nin önderliğinde 1878’de başlatılan, 2. Abdülhamid’i tahttan indirerek yerine 5. Murat’ı getirmeyi hedefleyen isyan aşağıdakilerden hangisidir?
    A) Çırağan Baskını
    B) 31 Mart Vakası
    C) Alemdar Vakası
    D) Bab-ı Ali Baskını
    E) Babanzade Ahmet Paşa İsyanı
  7. Osmanlı’nın hemen her döneminde isyanlar görülmüştür. Dini, siyasi, askeri ve sosyal nedenlerle çıkan isyanların birçoğu merkezi güç tarafından bastırılmıştır.
    Aşağıdaki isyanlardan hangisinde isyancıların istekleri gerçekleşmemiştir?
    A) 31 Mart Olayı
    B) Vaka-i Vakvakiye
    C) 1912 Arnavutluk İsyanı
    D) Kabakçı Mustafa İsyanı
    E) 1876 Darbesi
  8. Aşağıdaki kalkışmalardan hangisinde ayanların önemli rol oynadığı savunulabilir?
    A) Çınar Vakası
    B) Alemdar Vakası
    C) Feyzullah Efendi Vakası
    D) Patrona Halil İsyanı
    E) Çırağan Baskını
  9. Aşağıdakilerden hangisi Celali İsyanları’na ait doğru bir bilgi değildir?
    A) Karışıklıkların artması üzerine “il eri” adı altında mahalli milis kuvvetler oluşturulmuştur.
    B) Celali liderlerinin bir kısmı toprak talep etmediği için devlet görevlisi olarak atanmıştır.
    C) Sivil halk celalilerden korunmak için at ve tüfek satın almış, kaleler inşa etmiştir.
    D) İsyanlar Yavuz Sultan Selim döneminde başlamıştır.
    E) İsyanların çoğu Osmanlı hanedanlığını yıkma amacıyla ortaya çıkmıştır.
  10. Aşağıdaki Osmanlı padişahlarından hangisi bir isyan veya darbeyle tahttan indirilmemiştir?
    A) 3. Selim
    B) 2. Mustafa
    C) Abdülmecid
    D) 2. Abdülhamid
    E) 3. Ahmet
  11. Aşağıdakilerden hangisi Patrona Halil İsyanı’nın nedenlerinden veya sonuçlarından biri değildir?
    A) Lale Devri sona ermiştir.
    B) 1. Mahmut tahta çıkarılmıştır.
    C) Sadrazam Nevşehirli İbrahim Paşa idam edilmiştir.
    D) Rusya seferinden olumsuz haberler gelmesi isyanın başlamasında etkili olmuştur.
    E) Ekonomik sıkıntılar ve saray üyelerinin sefaya düşkünlüğü isyanın nedenlerinden biridir.
  12. Aşağıdaki hangisi Bab-ı Ali baskınıyla ilgili yanlış bir bilgidir?
    A) Birinci Balkan Savaşları sırasında Kamil Paşa’nın Bulgarlara Edirne’yi verebileceği endişesi baskının temel gerekçesidir.
    B) Baskından sonra İttihat ve Terakki muhalifleri tarafından Hurriyet ve İtilaf Fırkası kurulmuştur.
    C) Baskına Enver ve Talat Bey öncülük etmiştir.
    D) Darbe sonrasında iktidar İttihat ve Terakki’nin eline geçmiştir.
    E) Baskın sırasında tahtta 5. Mehmet vardır.
  13. Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet döneminde etnik azınlıkların hedef alındığı ayaklanmalardan biridir?
    A) Nasturi Ayaklanması
    B) 6-7 Eylül Olayları
    C) Menemen Olayı
    D) Oramar Ayaklanması
    E) Şeyh Said İsyanı
  14. Furtuna adıyla da bilinen 21 Haziran, 4 Temmuz 1934 tarihleri arasında Yahudilere karşı gerçekleştirilen  şiddet eylemleridir. Bu olayla birlikte 15 bin civarında Yahudi bulundukları yeri terk etmiştir.
    Yukarıda bahsedilen olay aşağıdakilerden hangisidir?
    A) Trakya Olayları
    B) 6-7 Eylül Olayları
    C) Bicar İsyanı
    D) Mutki Ayaklanması
    E) Koçgiri Ayaklanması
  15. Aşağıdakilerden hangisi Ali Galip Olayı’yla ilgili yanlış bir bilgidir?
    A) Olayın arkasında İngiliz İstihbaratı da vardır.
    B) Mustafa Kemal Paşa yanında Heyeti Temsiliye ve Milli Mücadele hedef alınmıştır.
    C) Olaylar sırasında Kürtler de kullanılmıştır.
    D) Amiral Bristol raporuna yansıyan bir girişimdir.
    E) Mustafa Kemal, olayın ardından 9. Ordu Müfettişliği görevinden istifa ederek sine-i millete dönmüştür.
  16. Aşağıdaki isyanlardan hangisi diğerlerinden daha önce olmuştur?
    A) Koçgiri Ayaklanması
    B) Şeyh Sait Ayaklanması
    C) Menemen Olayı
    D) Sason Ayaklanması
    E) Zeylan Ayaklanması
  17. Aşağıdaki ayaklanma veya çatışmalardan hangi ikisi Cumhuriyet’in ilanından sonra gerçekleşmiştir?
    A) Çerkez Ethem – Koçgiri
    B) Mutki – Sason
    C) Şeyh Sait – Çopur Musa
    D) Menemen – Yozgat
    E) Milli Aşiret – Zeylan
  18. Kuva-yi İnzibatiye’ye ait bilgilerden hangisi yanlıştır?
    A) Kuva-yi Milliye’ye karşı kurulmuştur.
    B) Birleşik Krallığın izniyle kurulmuştur.
    C) Diğer bir adı Hilafet Ordusu’dur.
    D) Çerkez Ethem ve 20. Kolordu tarafından yenilgiye uğratılmıştır.
    E) Varlığını saltanatın kaldırılmasına dek sürdürmüştür.
  19. “Asiler, aman dilemek maksadıyla geldiklerini söyleyerek o bölgedeki komutanlarımızı kandırarak tedbir almakta ihmale sevk ettiler. Bu sırada, o civarda dağınık halde bulunan müfrezelerimize hücum ederek Viranşehir’i işgal ettiler. Haberleşme ve bağlantımıza engel olmak üzere de, o bölgedeki bütün telgraf hatlarını kestiler.”
    Nutukta anlatılan ve Fransa desteğiyle düzenlenen bu ayaklanma hangisidir?
    A) Asi Resul Ayaklanması
    B) Oraman Ayaklanması
    C) Milli Aşiret Ayaklanması
    D) Cemil Çeto Olayı
    E) Anzavur Ayaklanması
  20. Birleşik Krallık tarafından desteklenen bu ayaklanma, Manyas, Susurluk, Gönen ve Ulubat yörelerinde baş göstermiştir. İsyan milli güçlerce bastırılmıştır.
    Aşağıdakilerden hangisi bu ayaklanmanın nedenleri arasında gösterilemez?
    A) Fransız birliklerinin saldırısı için kilit noktaları ele geçirmek.
    B) Anadolu ve Trakya’daki Kuvayi Milliyecilerin birleşmesini önlemek.
    C) Damat Ferit Paşa’yı yeniden sadrazam yapmanın önünü açmak.
    D) Yunanlılara direnen milli kuvvetlerin direncini kırmak.
    E) Boğazlardaki üstünlüğün devamını sağlamak.
  21. Aşağıdakilerden hangisinin Anadolu’daki ayaklanmaları bastırmada etkin bir rol oynadığı savunulamaz?
    A) Kuva-yi Seyyare
    B) Kuva-yi İnzibatiye
    C) Kuva-yi Milliye
    D) 13. Kolordu
    E) 6. Süvari Alayı
  22. Hangisinde Şeyh Said İsyanı’nıyla ilgili yanlış bir bilgi vardır?
    A) Zaza ve Kürt aşiretlerce desteklenmiş dini içerikli bir isyandır.
    B) İsyanın etkilediği ana bölgeler Diyarbakır, Bingöl, Elazığ ve çevresidir.
    C) Cumhuriyet’in ilanından sonra ortaya çıkan bir isyandır.
    D) Fransa’nın isyana desteği diğer ittifak güçlerinden daha fazladır.
    E) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ayaklanmayla ilişkili olduğu için kapatılmıştır.
  23. Aşağıdakilerden hangisi 27 Mayıs 1960 darbesine zemin hazırlayan nedenlerden biri sayılamaz?
    A) Halkevleri ve Köy Enstitüleri’nin kapatılması
    B) 6-7 Eylül Olayları
    C) ABD’ye sağlanan geniş hareket alanı sonucu milli çıkarları gözardı eden politikalar
    D) Dini istismarlara neden olan siyasetler
    E) 1959 Zürih ve Londra Antlaşmalarında yer alan, Kıbrıs Türklerine ait haklar konusundaki yıkıcı maddeler.
  24. Hangisi 1960 darbesinin ardından gelişen olaylardan biri değildir?
    A) Adnan Menderes, Fatih Rüştü Zorlu, Hasan Polatkan ve Celal Bayar idam edilmiştir.
    B) Milli Birlik Komitesi darbenin ardından üniversitedeki bilim insanlarından oluşan bir kurula 1961 Anayasasını hazırlatmıştır.
    C) Yassı Ada tutukluların yargılandığı, darbenin en önemli toprak parçasıdır.
    D) Yargılananlar vatana ihanet, kamu kaynaklarını usülsüz kullanmak ve Anayasa’ya karşı gelmekle de suçlanmışlardır.
    E) 1961 Anayasası ile güçler birliği ilkesi terk edilmiş; güçler ayrılığı ilkesi benimsenmiştir.
  25. 1960 darbesinden sonra hazırlanan 1961 Anayasası’na hangisinin kaynaklık ettiği söylenemez?
    A) 20 Nisan 1924 tarihli Teşkilat-ı Esasiye Kanunu
    B) 1789 Franszı İNsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi
    C) Amerikan Özgürlük Bildirgesi
    D) Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evren­sel Bildirisi
    E) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
  26. Türkiye Cumhuriyeti’nde dördüncü, başarılı olmuş ikinci, emir komuta zinciri içinde yapılmış ilk darbedir.
    Yukarıdak sözü edilen olay aşağıdakilerden hangisidir?
    A) 27 Mayıs 1960 Darbesi
    B) 12 Mart 1971 Muhtırası
    C) 12 Eylül 1980 Darbesi
    D) 27 Nisan 2007 E-Muhtırası
    E)  15 Temmuz 2016 Kalkışması
  27. Demokrat Parti iktidarı sırasında, ordu içindeki bazı subaylar hükümete komplo kurmak suçlamasıyla tutuklanmıştır. Yargılama sonucunda askerlerin çoğu serbest bırakılmıştır.
    Yukarıda bahsedilen olay hangi adla anılmaktadır?
    A) Dokuz Subay Olayı
    B) Poyrazköy Davası
    C) Balyoz Darbe Planı
    D) Ergenekon Davası
    E) 12 Mart Muhtırası Olayı
  28. Bir cemaatin, dini bir oluşumun kamu kurumları ve TSK’da yapılanmasının ulusal varlığı tehlikeye düşürebileceği 15 Temmuz 2016 darbe girişiminde görülmüştür. Fethullah Gülen taraftarlarının kamu kurumları ve okullarda yapılanmasını bozmak isteyen İrticayla Mücadele Eylem Planı, post-modern darbe olarak anılmıştır. Daha sonra polis, istihbarat ve yargıda yapılanan Fethullah Gülen taraftarları bu sürecin intikamını almak için, kurmaca delil ve sahte belgelerle bu sürece katılanlara karşı Ergenekon davalarını başlatmışlardır.
    Açıklanan olay aşağıdaki tarihlerden hangisiyle özdeşleşmiştir?
    A) 12 Mart
    B) 28 Şubat
    C) 27 Nisan
    D) 20 Mayıs
    E) 12 Eylül
  29. 10. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’in görev süresi dolarken yeni Cumhurbaşkanı’nın tüm partilerin uzlaşısı ile seçilmesi teklifini birçok sivil toplum kuruluşu ve muhalefet partilerince dile getirmiş ancak bu öneriler iktidardaki Ak Parti tarafından görmezden gelinmiştir. Bu gergin ortamda Genelkurmay Başkanlığı web sitesinde Atatürkçülük, laiklik ve cumhuriyet vurgusu yapılan bir yazı yayınlanmıştır. Daha sonra dönemin Genelkurmay Başkanı Yaşar Büyükanıt’ın, kaleme aldığını söylediği bu bildiri bir kesim tarafından e-muhtıra olarak adlandırılmıştır.
    Bu süreçle anılan tarih aşağıdakilerden hangisidir?
    A) 28 Şubat
    B) 27 Nisan
    C) 22 Şubat
    D) 9 Mart
    E) 15 Temmuz
  30. Aşağıdakilerden hangisi sahte belge ve yalancı tanıklar temel alınarak adaletsiz yargılamaların yapıldığı; Taraf Gazetesi, Nokta Dergisi gibi yayın organları tarafından kamuoyu oluşturmak suretiyle Türk Silahlı Kuvvetleri’nin itibarsızlaştırılmaya çalışıldığı girişimlerden biri değildir?
    A) Ergenekon
    B) Balyoz
    C) Sarıkız
    D) Eldiven
    E) Çarşaf

CEVAP ANAHTARI:

  1. C
  2. D
  3. A
  4. E
  5. B
  6. A
  7. A
  8. B
  9. E
  10. C
  11. D
  12. B
  13. B
  14. A
  15. E
  16. A
  17. B
  18. E
  19. C
  20. A
  21. B
  22. D
  23. E
  24. A
  25. C
  26. B
  27. A
  28. B
  29. B
  30. E

 

Önerilen Online Kaynaklar:

27 Mayıs 1960 Darbesi ve 1961 Anayasası: http://www.beybut.com/27-mayis-1960-darbesi-1961-anayasasi/

Osmanlı Padişahları Listesi: https://tr.wikipedia.org/wiki/Osmanl%C4%B1_padi%C5%9Fahlar%C4%B1_listesi

Osmanlı Tarihinde İsyanlar: https://tr.wikipedia.org/wiki/Kategori:Osmanl%C4%B1_tarihinde_isyanlar

Türkiye’de Askeri Müdahaleler: https://tr.wikipedia.org/wiki/T%C3%BCrkiye%27de_asker%C3%AE_m%C3%BCdahaleler

admin hakkında 980 makale
Beybut.com yöneticisi ve yazarı. 17 Ocak 1980'de doğdu. Uluslar arası ilişkiler ve siyaset bilimi, Türkçe öğretmenliği eğitim aldı. 1995 yılından beri, özellikle yazılım konusunda profesyonel çalışmalarda bulundu. Pascal, Delphi, Php, sunucu güvenliği ve optimizasyonu, Seo alanlarında çalışmalar yürüttü. Yerel gazetelerde köşe yazarlığı yaptı. Yazın yaşamına dair yarışmalarda birçok ödül kazandı. Şiir, tarih, psikoloji, felsefe ve siyaset bilimi özel ilgi alanları.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*