Zeka, IQ ve Zeka Testleri

zeka, iq, iq testi, zeka nedir

Zeka nedir? Zekanın tanımı, online IQ – zeka testleri, temel zeka yaşı, sözel zeka, yaratıcı zeka, analitik zeka gibi kavramların tanımları ile zekanın derecelendirilmesi üzerine.

Zeka Nedir?

Zeka, insanın algılama, soyutlama, öğrenme, düşünme, uslamlama, yargılama, çıkarsama ve yeni durumlara uyum yeteneklerinin bütünü; akıl, anlak, biliş, düşünme yetisi. zeka, tanımı üzerinde anlaşma sağlanamamış bir terimdir. En genel anlamıyla zeka; öğrenme, soyut düşünme, usavurma, deneyimlerden edinilen bilgileri kullanma, yeni durumlara uygulama, sorun çözme, bellek gibi zihinsel (ansal) yeteneklerin bütünü olarak düşünülüyor. Değişik yaklaşımlara göre zeka, değişik biçimde tanımlanmıştır. Örneğin Thorndike’a göre zeka, kişinin kazandığı uyarıcı-tepki bağlantısının ölçüsüdür. İlk zeka testlerini yapan Binet’ye göre zeka, yukarıdaki genel tanıma yakın bir anlam taşıyor ve geliştirdiği testlerle ölçülebiliyor.

Piaget’ye göre zeka ise her türlü karmaşık usavurma sürecinin dayandığı ve doğuştan gelen genel bilişsel yetidir. Kimileri de belli bir zeka tanımı yapmaya yaklaşmayarak, “zeka, zeka testlerinin ölçtüğü şeydir.” biçimindeki açıklamayı yeğlemiştir. Otoritelerin bir bölümü zekanın g etkeni gibi genel bir etken olduğunu düşünürken, bir bölümü, zeka türlerinden söz ediyor. R. B. Cattell, iki genel yetiyi belirlemek amacıyla faktör analizini kullanarak kristalleşmiş zeka ile akışkan zekadan söz etmiştir. Çağdaş öğrenme kuramlarında zeka, çok boyutlu ve dinamik bir etken olarak değerlendiriyor. Guliford, işlemin türüne, içeriğine ve istenen sonuca bağlı olarak zekayı 150 kadar özel yetiye ayırmıştır. Kimileri, bu konuda genetik etkenleri öne çıkarırken, kimileri toplumsal-kültürel çevrenin (öğrenmenin) belirleyici olduğunu savunmuştur. Bütün bu görüşlere karşın zeka testleri ve zeka araştırmalarının önünde yanıt bekleyen sorular şunlardır:

1) Zekanın ne kadarı kalıtsaldır, ne kadarı sonradan kazanılıyor?

2) Zeka yaşla birlikte değişiyor mu; değişiyorsa bu nasıl ve ne ölçüde gerçekleşiyor?

3) İnsan ve hayvan zekası arasındaki fark nedir?

4) zekanın kültürel bileşenleri nelerdir?

Zekanın kalıtsal yanına (zeka gizilgücüne) şimdilik önemli düzeyde etki edemediğimize göre, kişi, kendisi için hazırlanan çevrenin elverişliliği ölçüsünde iyi gelişecek ve yeteneklerini gösterecek demektir. zekanın ne olduğu, çok değişik anlatımlarla ortaya konulmaya çalışılsa da zeka en çok, geçmiş deneylerden yararlanarak sorunlara çözüm getirebilme yeteneği olarak tanımlanıyor. Son zamanlarda özellikle çoklu zeka kavramı çok yandaş topluyor.

Zeka ile İlgili Bazı Kavramlar

Temel Zeka Yaşı

Stanford-Binet’nin yaptığı gibi standartlaştırılmış bir testte bütün soruların doğru olarak yanıtlandığı en yüksek yaş düzeyi. Örneğin, 10 yaşındaki bir çocuk, ancak 8 yaşla ilgili soruların tamamını doğru olarak yanıtlamışsa, o çocuğun temel zeka yaşı 8 demektir.

Sözel Zeka

İletişimde ve sorun çözmede, sözcükleri, kavramları ve simgeleri etkili bir biçimde kullanma yetisi. Bu yeti, genel bir dili öğrenme yetisi ya da örneğin, ağırlıklı olarak tarih, edebiyet gibi sözel öğrenmeye dayalı sözel performans olarak ortaya konuluyor.

Çözümleyici Zeka

Anlamlı bir bütünlüğü olan bir konunun parçalarına ilişkin eleştirel ve çözümsel düşünmeyi ve seçenekleri karşılaştırıp değerlendirmeyi sağlayan bilgi ve becerileri kullanabilen zeka; analitik zeka.

Soyut Zeka

İlişkileri anlama, somut nesnelere olduğu gibi kavramlara, elle tutulmayan görüşlere, imgelere ve simgelere tepki verebilme, soyut kavramlarla düşünme becerisi; toplumsal zeka.

Mekanik Zeka

1. Makinelerle, araç ve gereçlerle uğraşmada gerekli olan gizilgüç. 2. Makinelerin, araç ve gereçlerin kullanılmasında karşılaşılan sorunların çözümünü sağlayan zeka.

Yaratıcı Zeka

Bilinenlerle bilinmeyenler arasında yeni, pratik ilişkiler kurma ve bilinenleri yeni durumlara uygulama yetisi.

Analitik Zeka

Bir sorunun parçalarına ilişkin eleştirel ve çözümsel düşünmemizi sağlayan bilgi ve beceriler; çözümleyici zeka.

Yaşantısal Zeka

Sternberg’e göre, yeni durumlarla etkili bir biçimde başa çıkabilme ve daha önce rastlanan sorunları kendiliğinden çözebilme yetisi.

Zeka (IQ) Testi

Zekayı ölçtüğü ileri sürülen her türlü test; IQ testi, biliş testi. Bu tür testlerin genellikle belli zorluk dereceleri ve her yaş grubu için büyük örneklemler kullanılarak standartlaştırılmış puanlama sistemleri bulunuyor. zeka testlerinin, zekayı gerçekten ölçüp ölçmediği, bugün çok tartışılan bir konudur. Kimi otoriteler, bu testlerin bir şeyleri ölçtüğünü; ancak, ölçülen şeyin zeka olduğunun söylenemeyeceğini savunuyorlar. Kimileri de bu testlerin, belli toplumsal-ekonomik sınıfların; özellikle elit orta sınıfın öğrenme alışkanlıklarına göre düzenlendiğini, alt tabakadan insanlara karşı olumsuz önyargılar içerdiğini ileri sürüyorlar. Bütün bu farklı görüşlere karşın, zeka testlerinin en azından genel bir öğrenme ve çevreye uyum yetisini ölçtüğü ve bu nedenle daha çok eğitim ve iş dünyasında uygulama alanı bulduğu da bir olgudur.

Online IQ / Zeka Testleri:

 

Zeka Testlerinin – IQ Testlerinin Derecelendirilmesi

Öğrenme Güçlüğü Çekenler: Zeka bölümü 70-85 arasında olanlar, öğrenme güçlüğü çekenler diye adlandırılıyor. Bunlar, desteklenerek sınıf geçmeyi başarıyorlar.
Normal (orta) Zekalılar: Zeka bölümü 85-115 arasında olanlara normal zekalı deniyor.
Zekiler (ortanın üzerinde zekaya sahip olanlar): Zeka bölümü 115-130 arasında olanlar, zeki olarak adlandırılıyor. Bunlar, okullarda üstün başarılarıyla kendilerini belli ediyorlar.
Çok Zekiler (dahiler): Çok zekilerin zeka bölümleri, 130 ve bunun üstündedir. Değişik alanlarda birçok buluş gerçekleştirenler, yaratıcı etkinlik gösterenler bunlardır.

Zeka Türleri: Zeka Geriliğinden Dahiliğe

Yazar: admin

Beybut.com yöneticisi ve yazarı. 17 Ocak 1980'de doğdu. Uluslar arası ilişkiler ve siyaset bilimi, Türkçe öğretmenliği eğitim aldı. 1995 yılından beri, özellikle yazılım konusunda profesyonel çalışmalarda bulundu. Pascal, Delphi, Php, sunucu güvenliği ve optimizasyonu, Seo alanlarında çalışmalar yürüttü. Yerel gazetelerde köşe yazarlığı yaptı. Yazın yaşamına dair yarışmalarda birçok ödül kazandı. Şiir, tarih, psikoloji, felsefe ve siyaset bilimi özel ilgi alanları.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir